Niemieckie prawo budowlane, Polski Prawnik Adwokat Kancelaria Niemcy

VOB / B: ogólne warunki umowy w prawie budowlanym

(Foto von PhotoMIX Ltd. von Pexels)

Gdy tylko wykonanie robót budowlanych staje się przedmiotem umowy, jej skuteczność oceniana jest pod kątem ważności na podstawie prawa niemieckiego zgodnie z przepisami dotyczącymi umowy o dzieło §§ 631 i nast. BGB – niemieckiego kodeksu cywilnego (niem. Bürgerliches Gesetzbuch, dalej BGB). Jeżeli skuteczna umowa budowlana zostanie zawarta zgodnie z przepisami niemieckiego kodeksu cywilnego, wówczas wykonawca jest zobowiązany do wykonania uzgodnionych w umowie robót budowlanych bez wad konstrukcyjnych, a nabywca robót zobowiązany jest do zapłaty uzgodnionego wynagrodzenia za pracę. Należy jednak zauważyć, że ustawowe przepisy niemieckiego kodeksu cywilnego nie mają bezpośredniego zastosowania, jeśli strony umowy zawarły umowę w oparciu o VOB/B, czyli uregulowania wynikające z części B znormalizowanych warunków zlecania i wykonywania robót budowlanych. Czym właściwie są wspomniane regulacje oraz na co warto zwrócić uwagę decydując się na ich zastosowanie?

Czym są ogólne warunki umowy w prawie budowlanym VOB / B?

Podstawowe informacje dotyczących ogólnych warunków umów o roboty budowlane – VOB (niem Vergabe – und Vertragsordung für Bauleistungen) opisywaliśmy szerzej na naszym blogu w artykule: niemieckie uregulowanie umowy o roboty budowlane na gruncie BGB i VOB. Warto przypomnieć, że VOB tworzą trzy części. Pierwsza z nich odnosi się do przetargów publicznych, druga do ogólnych warunków umów, a trzecia obejmuje ogólne techniczne regulacje dotyczące wykonywania prac budowlanych. VOB / B nie są ani rozporządzeniem, ani ustawą, lecz mają charakter ogólnych warunków umów. Zostały one stworzone ze względu na to, że postanowienia kodeksu cywilnego (BGB) dotyczące umowy o dzieło w niewystarczającym stopniu uwzględniały szczególne cechy umowy budowlanej. VOB / B zawiera regulacje, które z jednej strony uzupełniają przepisy prawne, a z drugiej je zmieniają bądź ograniczają. Zatem dzięki temu, że VOB/B wprowadza przydatne uzupełnienia lub specjalne regulacje dla umów w dziedzinie prawa budowlanego, zyskał on duże znaczenie praktyczne. W przeciwieństwie do niemieckiego kodeksu cywilnego BGB, VOB / B jest specjalnie dostosowany do kontraktów budowlanych.

VOB / B – część umowy

VOB / B stają się tylko wtedy częścią umowy, gdy obie strony zaakceptują ich obowiązywanie. Zwykle dzieje się tak, gdy jedna z umawiających się stron (tzw. użytkownik) dołączy VOB / B do swojej oferty a druga strona bez wystosowania sprzeciwu przyjmie taką propozycję umowną. Jeśli strony umowy zdecydują, że przy zawartej umowie o roboty budowlane wiążące będą zapisy wzorca VOB, to regulacje kodeksu cywilnego zastosowanie będą miały tylko w sprawach, które zupełnie nie będą uregulowane w ramach ogólnych warunków niewystarczająco. Co ważne, zapisy VOB będą miały pierwszeństwo przed regulacjami niemieckiego kodeksu cywilnego BGB. W praktyce dość powszechnym rozwiązaniem jest fakt, że strony umawiają się, iż część VOB/B będzie obowiązywać jako element umowy. Przy podpisywaniu umowy użytkownik ma obowiązek powiadomić konsumenta o ich treści lub umożliwić mu zapoznanie się z nią. Należy również zwrócić uwagę na to, że konsument akceptując VOB / B udziela automatycznie zgody na obowiązywanie VOB / C, które zawierają bardziej szczegółowe zasady dotyczące wykonywania zleceń i fakturowania.

Warto mieć też na uwadze, że obostrzenia dotyczące zastosowania VOB / B w umowach budowlanych pomiędzy podmiotami  reprezentującymi branżę budowlaną (B2B) różnią się znacząco od tych zawieranych z konsumentem, któremu to należy umożliwić uprzednio zapoznanie się z tekstem VOB / B.  Biorąc pod uwagę doświadczenie podmiotów B2B w branży budowlanej  w transakcjach B2B nie jest to obligatoryjne, wystarczy jeśli obie strony uzgodnią ważność  VOB / B przy zawarciu umowy.

Niektóre regulacje VOB B są w świetle prawa nieskuteczne

Jeżeli VOB / B stanie się częścią umowy budowlanej, nie oznacza to, że wszystkie zawarte w niej postanowienia są skuteczne.  Przykładami nieskutecznych postanowień są: skrócenie okresu przedawnienia zgodnie z § 13 ust. 4 nr 1 VOB / B – o którym pisaliśmy w artykule: Odbiór prac budowlanych: okres przedawnienia roszczeń oraz zastrzeżenie kary umownej, roszczenie o płatność końcową zgodnie z § 16 ust. 3 nr 1 VOB / B, oraz fikcja odbioru dzieła § 12 ust. 5 VOB / B, której poświęcilśmy osobny artykuł: fikcja odbioru w niemieckim prawie budowlanym.

VOB B a sądowa kontrola postanowień umownych

Regulacje VOB / B są zwolnione z sądowej kontroli postanowień umownych, jeśli jako całość stają się częścią umowy. Wyjątkowo, w przypadku niewielkiego odstępstwa od zasad VOB/B cała umowa będzie podlegać sądowej kontroli. Tak zadecydował Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 22 stycznia 2004. W konsekwencji jakiekolwiek odchylenia klauzul umownych od standardowych szablonów może być dla użytkownika ryzykowne, ponieważ takie klauzule będą wywoływać zmiany w VOB / B a sądy mogą uznać wszelkie odchylenia w treści za powód do kontroli poszczególnych przepisów VOB / B. Zatem by uniknąć ryzyka, związanego z sądową kontrolą, zaleca się staranne przygotowanie umowy.

Podsumowanie

Włączenie VOB do umowy zwykle przynosi obydwu strony korzyści. Dla firmy budowlanej jako wykonawcy szczególnie interesujące są regulacje dotyczące płatności. Z drugiej strony należy pamiętać, że niewielkie odstępstwa od nich mogą stanowić dla przedsiębiorcy ryzyko sądowego procesu.

Author

Botor Trojan

Pozostałe artykuły

LAW

(Foto von mali maeder von Pexels) O wejściu w życie nowej ustawy o wprowadzaniu do obrotu, wycofywaniu i pełnowartościowym wykorzystywaniu opakowań – Verpackungsgesetz (VerpackG) informowaliśmy już na naszym blogu tutaj. Ustawa zastąpi od 01.01.2018 obowiązujące obecnie rozporządzenie o opakowaniach (Verpackungsverordnung – VerpackV), które przestało już wpisywać się w najnowszy stan rozwiązań technologicznych na polu segregacji i utylizacji odpadów. Ze względu na fakt, że nowa ustawa o opakowaniach (VerpG) budzi nie tylko duże […]

LAW

(Fot.: pexels.com) Podatek dochodowy (tzw. Einkommenssteuer) Prawo podatkowe w Niemczech wyznaczają ustawy krajowe, ustawy poszczególnych landów oraz statuty komunalne, które są wydawane przez gminy. Najważniejszą ustawą podatkową jest jednak Ordynacja podatkowa, która określa zasady postępowania podatkowego (wyznacza podstawy opodatkowania, określa jakie podatki mają być w Niemczech egzekwowane. Jest też źródłem przepisów karno-skarbowych, do których należy sięgnąć w przypadku sporów.). Ponadto przepisy prawa podatkowego w Niemczech […]

LAW

Zaległy urlop bez przedawnienia. Nowe ryzyka dla pracodawców po wyroku BAG. Sąd potwierdził, że ustawowy urlop wypoczynkowy co do zasady podlega przedawnieniu. Istotne jest jednak to, że termin przedawnienia zaczyna biec dopiero wtedy, gdy pracodawca:  jasno poinformuje pracownika o przysługującym mu wymiarze urlopu, wskaże termin jego wykorzystania, uprzedzi o ryzyku wygaśnięcia niewykorzystanych dni. Jeżeli te warunki nie zostały spełnione, przedawnienie nie rozpoczyna biegu. W efekcie pracownik może dochodzić roszczeń […]